Pierwszy dzień wiosny w trzech kalendarzach
Wiosna astronomiczna zaczyna się w momencie równonocy wiosennej, gdy Słońce w swoim ruchu po sferze niebieskiej przekracza równik niebieski i wchodzi w punkt Barana. To konkretna chwila, co do minuty, a nie cały dzień. Na półkuli północnej zaczyna się wtedy wiosna, na południowej jesień.
Wiosna kalendarzowa wypada zawsze 21 marca. Data jest umowna i przyjęta dla wygody, a ponieważ przez większość ostatnich lat równonoc przypada wcześniej, pierwszy dzień wiosny kalendarzowej i astronomicznej dzieli zwykle kilkanaście godzin.
Klimatolodzy liczą wiosnę meteorologiczną od 1 marca do 31 maja, czyli równo 92 dni. Pełne miesiące upraszczają porównywanie średnich temperatur między kolejnymi latami, więc w komunikatach IMGW wiosna zaczyna się blisko trzy tygodnie przed równonocą.
Równonoc wiosenna i jej ruchoma data
Rok zwrotnikowy, czyli czas między dwiema kolejnymi równonocami wiosennymi, trwa około 365 dni, 5 godzin i 49 minut, więc moment równonocy przesuwa się w kalendarzu o niecałe sześć godzin do przodu, aż rok przestępny - ta jedna doba dopisana w lutym - cofa go z powrotem.
Początek wiosny krąży przez to między 19 a 21 marca. W 2026 równonoc wypadła 20 marca po południu, a pierwszy dzień wiosny 2027 przypada na 20 marca wieczorem.
Dzień i noc trwają w okolicach równonocy po mniej więcej 12 godzin, choć dokładne zrównanie wypada kilka dni wcześniej za sprawą refrakcji atmosferycznej.
Granice astronomicznych pór roku wyznaczają równonoce i przesilenia, więc wiosna astronomiczna kończy się w przesileniu letnim około 21 czerwca i trwa niecałe 93 dni.
Topienie marzanny i dzień wagarowicza
Pierwszy dzień wiosny obchodzi się w Polsce od stuleci, a najstarszy zwyczaj to topienie marzanny. Słomianą kukłę w białej sukience wynosi się nad wodę, podpala i puszcza z nurtem, żeby pożegnać zimę i przyśpieszyć nadejście cieplejszych dni. U dawnych Słowian Marzanna była boginią zimy i śmierci, a obrzęd przypadał w czwartą niedzielę wielkiego postu, dopiero później przywiązano go do 21 marca.
Szkolna wersja tego samego dnia to dzień wagarowicza, dziś częściej obchodzony jako dzień samorządności uczniowskiej. Przyroda ma własny rozkład jazdy i pierwsze bociany białe wracają do Polski zwykle w drugiej połowie marca.
Jak działa odliczanie do wiosny
Licznik porównuje zegar Twojego urządzenia z wyliczonym momentem równonocy. Moment wyznaczamy algorytmem astronomicznym z poprawkami na oddziaływania planet i Księżyca, a wynik jest dokładny do kilku minut i podany w czasie lokalnym.
Cała arytmetyka wykonuje się w przeglądarce i żadne dane nie trafiają na serwer.